Archive for the ‘Malveraĵoj kaj mensogoj’ Category

Ilia intenco estas ŝajnigi Israelon kiel malbonan

4 Januaro 2011

La malamo kontraŭ Israelo kaj la judoj estas tiel forta ĉe parto de la palestinaj araboj, ke ili celas ŝajnigi Israelon kiel malbonan. Tion ili foje faras per diskonigado de okazaĵoj kiujn ili elpensis kaj kiuj tial ne estas veraj.

Antaŭ kelkaj tagoj estis raportate ke palestina virino mortis pro larmiga gaso kiam la israela armeo ĉesigis kontraŭleĝan manifestacion. Mi mem legis pri tio en la finna novaĵretejo YLE. Sed post enketado fare de la israela armeo montriĝis ke la tuta afero estis trompaĵo. Montriĝis ke la virino verŝajne neniam ĉeestis la manifestacion. Montriĝis ke ŝi estis en malsanulejo dum 10 tagoj kaj ke ŝi mortis pro kancero.

Tio ne estas la unua tiaspeca kazo. Similaĵoj okazis antaŭe. Israelo kompreneble ne estas perfekta kaj la israela armeo povas fari erarojn. Sed Israelo estas demokratio – la ununura vera en Mezoriento – kaj la lando tial bone observas la homajn rajtojn. La malamikoj de Israelo klopodas pentri bildon de Israelo ke ĝi estas pli-malpli malbona kaj malica lando. La plej eminenta israela historiisto foje skribis tiel: “La demonecigo de Israelo estas grandskale bazita sur mensogoj – samkiel la demonecigo de la judoj dum la lastaj 2000 jaroj estas bazita sur mensogoj. Troviĝas kunligo inter tiuj du aferoj.”

Pliaj informoj…

…en la angla:
http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/141524

http://www.honestreporting.com/articles/45884734/critiques/new/Palestinians_Caught_in_Another_Libel.asp

http://www.jpost.com/Defense/Article.aspx?id=202095

…en la franca:
http://www.israel7.com/2011/01/tsahal-la-%C2%AB-manifestante-%C2%BB-de-bil%E2%80%99in-est-morte-chez-elle/

http://ambisrael.wordpress.com/2011/01/04/la-manifestante-de-bilin-est-decedee-chez-elle-et-non-par-inhalation-de-gaz-lacrymogene/

http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1289993773000&pagename=JFrench%2FJPArticle%2FShowFull

…en la hispana:
http://www.aurora-israel.co.il/articulos/israel/Titular/34254/

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe:
miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

Advertisements

Ĉu Israelo kaj la judoj faris/faras malbonaĵojn al la palestinanoj?

30 Novembro 2010

En tiu ĉi artikolo ni informiĝas pri ĉu Israelo kaj la judoj faris/faras malbonaĵojn al la palestinanoj. Ni malkaŝas la malveraĵojn dissematajn de la arabaj estroj kaj la maldekstro.

Malamo
Tutcerte estas tiel ke la plejpartego de la homoj sur nia planedo volas vivi en paco kaj trankvilo. Oni volas vivi tute ordinaran vivon: oni volas ĝui la vivon, studi, labori kaj fondi familion. Konfliktoj kaj militoj estas finfine kaŭzataj de rilative eta grupo da homoj. Sekve ĉiuj devas suferi pro la agadoj de tiu ĉi eta grupo. La konflikto inter Israelo kaj ties malamikoj ne multe diferencas de tio. Ankaŭ tiu ĉi konflikto estas finfine kaŭzata de relative eta grupo da homoj.

La konflikto inter Israelo kaj ties malamikoj ŝajnas esti senespera. Ŝajnas ke ĝi estas malfacile solvebla. De tempo al tempo novaj tumultoj ekflamas. Homoj mortas kaj suferas.

Malamo estas unu ingredienco en ĉiuj konfliktoj kaj tiu ingredienco kompreneble ankaŭ troviĝas en la konflikto inter Israelo kaj ties malamikoj. Por kompreni tiun ĉi konflikton, estas grave pripensi la reciprokan malamon inter judoj kaj araboj. Estas evidente ke la malamo kontraŭ la judoj de la araba flanko estas multe pli forta ol ia malamo kontraŭ la araboj de la juda flanko.

Kial devas troviĝi juda ŝtato
La judoj sufiĉe multe diferencas de aliaj popoloj en la mondo. Ili loĝis en diasporo ĉirkaŭ la mondo, sed tamen ili konservis sian kulturon, siajn tradiciojn kaj sian religion. Ili ankaŭ grandparte ne miksiĝis kun aliaj popoloj, sed konserviĝis kiel popolo. (Troviĝas ja tiuj kiuj malice asertas ke la juda popolo estus inventita, sed genetikaj esploroj montras ke ekzistas aparta juda popolo. Newsweek havas interesan anglalingvan artikolon pri tio: The DNA of Abraham’s Children.)

La judoj ankaŭ estas la plej persekutata popolo en la mondo. Konsiderante ke la judoj estis tiel grandskale persekutataj, devus esti memkompreneble ke ili devas havi propran ŝtaton. Devus ankaŭ esti memkompreneble ke tiu ĉi ŝtato troviĝu en la sama loko kie troviĝis la iama Izraelo – la historia patrujo de la juda popolo. Kiam la judoj iom post iom revenis al tiu ĉi regiono la Holokaŭsto ne estis okazinta. Post la Holokaŭsto la bezono de juda ŝtato devus esti eĉ pli memkomprenebla.

Juda ŝtato devas ekzisti por ke la judoj tie povus vivi en tuta libereco – sen timo pri eblaj persekutoj. La historio montris ke devas troviĝi juda ŝtato, ĉar kiam la judoj estis persekutataj neniu ŝtato protektis ilin sed lasis la persekutadon okazi. Oni ne kun certeco povas diri ke tio ne povus okazi denove. Ŝajnas ke la homaro malbone lernas de la historio. Montriĝis ke la juda popolo devas havi la eblon mem decidi pri sia destino. Tial la ekzisto de juda ŝtato estas nepra bezonaĵo.

Iom da historio
En 1920 en San Remo estis decidite ke en la brita mandata teritorio estu fondota ŝtato por la juda popolo. Tiu ĉi decido estis konfirmita du jarojn poste en la Ligo de Nacioj. Kaj judoj daŭre revenis al la teritorio kie iam troviĝis ilia historia patrujo. La teritorio ne estis malplena de loĝantoj, sed la teritorio ankaŭ ne estis plenplena de loĝantoj. Ĝi estis sufiĉe maldense enloĝata.

La enmigrado de araboj neniel estis limigita. Araboj enmigris pro la pli bonaj vivkondiĉoj kiuj estiĝis pro la judoj, sed estiĝis ankaŭ gravaj problemoj pro la araba tumultemo.

Grave estas atenti ke la juda reveno al ilia historia patrujo ne egalas al imperiismo. Imperiistoj konkeris terojn perforte, forpuŝis la tiean loĝantaron kaj ekspluatis la naturriĉaĵojn. La judoj ne tiel faris, sed ili aĉetis terpecojn.

En 1947 UN proponis dispartigon de la teritorio en unu juda kaj unu araba ŝtato. La judoj tion akceptis, sed la araboj tion ne akceptis. La judoj deklaris sin sendependaj kaj tiel estiĝis la juda ŝtato Israelo. Israelo deklarinte sin sendependa la najbarlandoj ekmilitis. Israelo transvivis la militon. La milito ankaŭ kaŭzis ke 700 000 palestinanoj rifuĝis.

Dupolusiĝo
Koncerne la konflikton inter Israelo kaj ties malamikoj troviĝas ia dupolusiĝo. Tio estas ke iuj simpatias por Israelo kaj iuj simpatias por la palestinanoj. La unua flanko asertas ke la alia malpravas kaj male kaj la opinioj pri la historio povas esti tre foraj de unu la alia. Koncerne tion oni devas konsideri, samkiel pri la malamo de la araba flanko kontraŭ la judoj kaj male, ke la emo al distordado de historiaj faktoj kaj emo al inventado kaj diskonigado de malveraĵoj kaj mitoj estas multe pli granda en la araba flanko ol en la israela.

Tiu ĉi fenomeno bone montriĝas koncerne la palestinajn rifuĝintojn. Ĉiuj militoj kaj okazaĵoj dum militoj estas teruraj. Ankaŭ la fuĝo de la palestinanoj estas kompreneble terura. Sed terure estas ankaŭ tio kion la judoj estas devintaj travivi.

Kio kaŭzis la fuĝon de la palestinanoj?
Jen la dupolusiĝo envenas. La respondo al la demando pri kio kaŭzis la fuĝon de la palestinanoj dependas de tio en kiu “poluso” oni troviĝas.

Logika konkludo devus esti ke la milito per si mem kaŭzis ke palestinanoj fuĝis. Militoj normale kaŭzas ke homoj rifuĝas. Iuj tamen emas rezonadi ke la palestinanoj estis forpelitaj por “fari Israelon juda”. La opinioj estas tre malsimilaj. Sed kio estas la vero? Veras ke la judoj forpelis parton de la palestinanoj, sed ĉu ili faris tion por “fari Israelon juda” aŭ ĉu ili faris tion pro aliaj kaŭzoj?

Grave estas konsideri ke por Israelo ne troviĝis la eblo malvenki la militon en 1948. Por pli bone kompreni la aferon oni povas ekz. kompari kun mia lando Finnlando. Se Finnlando estus malvenkinta la militojn kun Rusio tio estus kompreneble efikinta malbonege al Finnlando kaj ties popolo. Sed la malvenko plej verŝajne ne estus elmetinta la finnan popolon en rektan vivdanĝeron. Rusio estus stariginta armeejojn en Finnlandon kaj estus perforte transmoviĝinta finnojn en aliajn lokojn de Rusio. Do gravaj aferoj estus okazintaj, sed la tuta loĝantaro en Finnlando ne estus trovinta sin en rekta vivdanĝero.

Kun sufiĉa certeco oni povas diri ke la samo ne koncernis Israelon kaj la judan popolon en la milito en 1948. Ebla malvenko de tiu milito estus signifinta katastrofegon por la juda popolo. La milito sufiĉe certe estus finiĝinta en grandskala buĉado de la mezorienta judaro, ĉar Mohammad Amin-al-Husayni, kiu ludis ĉefrolon koncerne la tiaman “naciismon” de la palestinanoj, kunlaboris kun Adolf Hitler. Troviĝis plano por ankaŭ solvi la “judan problemon” en Mezoriento.

Havante tiujn ĉi informojn enkape, devus esti memkompreneble ke la milito en 1948 estis grandega danĝero kaj minaco por la mezorienta judaro. En tia situacio la judoj ne havis aliajn eblojn ol forpeli parton de la tumultema arabaro.

Konsiderende estas ankaŭ ke la plejparto de la palestinanoj ne lasis la palestinan teritorion. Nur unu triono el ili alvenis ekster Palestino. Du trionoj el ili estis formovitaj de unu parto de Palestino al alia kaj ne for de sia lando.

La kaŭzo de la fuĝo de la palestinanoj estas unu afero konsiderenda kiam oni volas klarigi kiel Israelo kaj la judoj traktas la palestinanojn. Fakto estas ke la milito mem kaŭzis la fuĝon kaj ke Israelo devis forpeli parton de la palestinanoj pro sekureco. Tamen troviĝas tiuj kiuj volas distordi la faktojn. Troviĝas tiuj kiuj asertas ke troviĝis israela plano forpeli la palestinanojn. Tia plano tamen ne troviĝis. La aserto ke Israelo estus forpelinta parton de la palestinanoj por “fari Israelon juda” ankaŭ ne veras. Israelo ja havas rimarkindan araban loĝantaron hodiaŭ.

Pliaj informoj pri tiuj aferoj troviĝas en la antaŭaj artikoloj “Benny Morris korektas tiujn kiuj citas lin pri la milito 1947-49” kaj “La sekurecaj konsideroj de Israelo”.

Israelo kaj Cisjordanio
Alia konsiderendaĵo kiam oni tuŝas la aferon kiel Israelo traktas la palestinanojn, estas tiu pri kiel Israelo rilatas al palestinanoj en Cisjordanio. Koncerne tion troviĝas multe da konfuzo.

Historia fakto estas ke judoj loĝis en la teritorio, kiun oni hodiaŭ vaste nomas Cisjordanion, dum la tuta historio, escepte de inter 1948 kaj 1967. (Pri tio troviĝas pliaj informoj en antaŭa artikolo “Israelo kaj ties kolonioj en Cisjordanio”.)

Kiel mi jam skribis la malamo kontraŭ la judoj de la araba flanko estas multe pli granda ol la malamo kontraŭ la araboj de la juda flanko. Ankaŭ la emo al distordado de historiaj faktoj kaj emo al inventado kaj diskonigado de malveraĵoj kaj mitoj estas multe pli granda en la araba flanko ol en la israela.

La araba mondo klopodis ekstermi Israelon tri fojojn permilite: 1948, 1967 kaj 1973. Sed ili malsukcesis. Tiel granda estas la malamo. Hodiaŭ ili militas per aliaj rimedoj, nome diskonigante malveraĵojn. Se troviĝas malveraĵoj kaj klopodoj distordi historiajn faktojn koncerne la palestinajn rifuĝintojn, troviĝas multe pli da malveraĵoj pri kiel Israelo rilatas al la palestinanoj en Cisjordanio. La mitoj kaj malveraĵoj abundas kaj la diskonigado kaj dissemado de ili bone sukcesis. Tio tiel bone sukcesis ke eĉ la monda amaskomunikilaro fidas je tiuj mitoj kaj malveraĵoj kaj plue diskonigas ilin. Eĉ mondaj estroj kaj politikistoj fariĝis trompatoj kaj tiel mem fariĝis trompantoj.

Tutcerte troviĝas tiuj kiuj tute kaj plene estas certaj ke Israelo persekutas la palestinanojn kaj faras ajnajn malbonaĵojn al ili. Sed se oni tiel pensas oni fariĝis trompita de la malveraĵoj kaj mensogoj.

Tiel grandskale abundas la mensogoj ke estas malfacile scii kiel komenci por klarigi la aferon. Komence oni povus klarigi ke
– judoj rajtas iel loĝi en Cisjordanio ĉar judoj loĝis en tiuj teroj dum jarmiloj
– Israelo kaj la palestinanoj devas intertrakti kaj kune interkonsenti pri la detaloj
– la israela ĉeesto en Cisjordanio okazas ĉefparte pro sekureco.

La bildo kiun ordinaraj homoj ĝenerale havas, estas ke Israelo limigas la moviĝon de la palestinanoj, detruas iliajn domojn, subpremas ilin kaj faras ajnajn malbonaĵojn al ili.

La kerna afero estas: Israelo ne senkaŭze kaj kaprice limigas la moviĝon de la palestinanoj aŭ senkaŭze kaj kaprice detruas palestinajn domojn.

La antaŭa artikolo “La bonaj malnovaj tempoj antaŭ la paco” bone klarigas kiel en Israelo kaj la palestinaj teritorioj estis en la 70-aj kaj 80-aj jaroj. La palestinanoj povis libere moviĝi. Sed venis la terorismo kaj tial Israelo devas fari aranĝojn pro sekureco.

Israelo ne kaprice detruas domojn de palestinanoj. Ili detruas bombfarejojn kaj armilprovizejojn. Sed la araba propagando transformas tion. Estas asertate ke Israelo detruas domojn de palestinanoj kvankam en la realeco temas pri bombfarejoj kaj armilprovizejoj.

La malamo kontraŭ Israelo kaj la judoj de la araba flanko estas tiel granda ke tiaj aranĝoj fare de Israelo pro sekureco, transformiĝas al io tute alia. Tio estas la nova rimedo de la araba mondo kontraŭ Israelo. Ili ne sukcesis ekstermi Israelon per la tri militoj. Tial ili “inventis” novan rimedon: la mensogojn.

La vero estas ke Israelo ne persekutas la palestinanojn. Ili ne konscie kaj daŭre faras malbonaĵojn al ili. Ili ne kaprice detruas domojn de palestinaj familioj aŭ faras aliajn kruelaĵojn. Ili kontraŭlaboras la terorismon. Ili tial detruas bombfarejojn kaj armilprovizejojn. Pro la terorismo ili ankaŭ devas limigi la moviĝon de la palestinanoj. Israelo estas demokratio – la ununura en Mezoriento – kaj la lando tial observas la homajn rajtojn. Ili traktas la palestinanojn kiel eble plej bone, kvankam kelkfoje estas malfacile por Israelo starigi la sekurecajn aranĝojn.

La kerna problemo estas la araba terorismo kontraŭ la juda ŝtato. Se la terorismo de troviĝus, ankaŭ ne troviĝus limigado de la moviĝo de palestinanoj. Ankaŭ ne troviĝus detruado de domoj kie troviĝas bombfarejoj kaj armilprovizejoj.

Se oni fidas je la mensogoj ke Israelo daŭre farus malbonaĵojn al la palestinanoj, oni fariĝis trompita de araba propagando. Bedaŭrinde tiuj mensogoj englitis en niajn tagĉambrojn per gazetoj kaj televido kiuj estas parte infektitaj de tiaj mensogoj.

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe:
miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

Pli bona ol Eŭropo pri malplimultoj

12 Novembro 2010

La 25-an de novembro Amnon Rubinstein, kiu estas raportisto en la israela gazeto Haaretz, havis komentartikolon en sia gazeto. La artikolo baziĝas sur informoj de The Economist de la 22-a de novembro. Li prilaboris la materialon kun konsidero al Israelo.

”Nedemokratia”

Se ni komparas judojn kaj arabojn en Israelo (la israelajn arabojn kiuj estas israelaj civitanoj, kontraŭe al la palestinanoj en Cisjordanio kaj la Gaza-strio), la araboj estas malfavorataj en multaj statistikoj. Unu estas tiu pri edukado. Ekzemple montriĝas ke trioble pli granda kvanto da judoj studas en universitatoj kaj altlernejoj kompare kun araboj.

La oficialaj statistikoj en Israelo montras tiajn nombrojn ĉar tie la loĝantoj estas registritaj surbaze de religio. Krome la araboj havas sian propran lernejsistemon. Tiel estas facile teni la nombrojn en ordo. La intelekta maldekstra flanko en Israelo kaj ties parenca animo en eŭropaj landoj, utiligas tiujn ĉi nombrojn kiel pruvon ke Israelo ne estas bona demokratio. Oni diras ke temas pri diskriminacio surbaze de etneco kaj religio, kio aparte montriĝas en la statistiko pri edukado.

Francio

En Francio 25 % de la ĝenerala, en Francio naskiĝinta loĝantaro, studas je universitata nivelo. Sed nur 4 % de la infanoj de enmigrintoj studas je tia nivelo. Tio donas proporcion je pli ol 6 al 1. Do la diferenco estas duoble tiel granda kiel en Israelo.

Proksimume duono de la enmigrintoj en Francio estas muzulmanoj. Oni apenaŭ divenas tre malĝuste kiam oni supozas ke la muzulmanoj estas sub la meznombro de 4 % kaj ke la aliaj enmigrintoj estas super tio. (Komparu la ĉi-subajn nombrojn el Britio.) Do la diferenco estas pli ol duoble granda ol en Israelo.

Tio signifas ke Francio, kiu estu “lando por ĉiuj siaj enloĝantoj” kaj ne dispartigu la loĝantaron laŭ etneco kaj/aŭ religio, havas multe pli malbonajn nombrojn koncerne siajn muzulmanajn enloĝantojn ol Israelo havas koncerne la siajn. Tiel estas malgraŭ ke ne troviĝas ia intensa konflikto samspeca kiel tiu inter judoj kaj araboj en la Mezoriento.

Britio

Ne troviĝas tiel multe da nombroj el Britio koncerne edukadon laŭ etneco. Sed tiuj nombroj kiuj troviĝas ankaŭ montras grandajn diferencojn inter diversaj etnoj, precipe diversaj grupoj da enmigrintoj. Interese estas ke laŭ la statistikoj la gejunuloj de ĉina kaj barata originoj estas je la pinto, pli supre ol blankhaŭtaj gejunuloj. Sed gejunuloj origine de la najbarlandoj de Barato, Pakistano kaj Bangladeŝo, estas multe pli malsupre.

La artikolo ja ne havas pli novajn nombrojn ol de jaro 1991, de popolnombrado en kiu oni enketadis tiujn ĉi aferojn. Ĝi montris interalie ke en Birmingham, etne tre miksita vilaĝo, 26-27 % de la gejunuloj de ĉina origino ricevis aprobon (ekzameno de lernejo kiu rajtigas al studoj en universitatoj). Nur 5 kaj 7 % de la gejunuloj origine de Pakistano kaj Bangladeŝo ricevis tion.

Kial diferenco?

Rubinstein demandas sin kial troviĝas tiel grandaj diferencoj, ekzemple inter gejunuloj de Barato kaj Pakistano, kiu ja estis unu lando ĝis 1947. Cetere estas ankaŭ granda diferenco inter kristanaj araboj kaj muzulmanaj araboj en Israelo.

La plej grava diferenco kiun oni trovas inter hejmoj kie la gejunuloj akiras altan edukadon kaj hejmoj kie ili ne tion akiras, estas la grando de la familio. Ju pli da gefratoj, des pli malaltaj atingaĵoj en la lernejo – meznombre.

Sed estus kurioze vidi solidan studaĵon kiu enketus la rolon de religio en tiu ĉi afero.

Komparo

Tio estas unu inter multaj ekzemploj ke Israelo estas komparata kun idealoj, kun la ĉielo, malsukcesas kaj estas elmetata de forta kritiko. Sed kiam Israelo estas komparata kun tiu ĉi mondo, kun aliaj landoj, la bildo fariĝas tute alia. En la plej multaj aferoj Israelo bone eltenas esti komparata kun siaj najbarlandoj, ankaŭ kun tiuj kiujn la konflikto kun Israelo ne rekte koncernas.

Kaj ne malofte Israelo ankaŭ bone kompareblas kun okcident-eŭropaj landoj. Sed tiaj komparoj estas malofte farataj. En tiu ĉi kazo estas tiel ke en Israelo la diferenco inter judoj kaj araboj malgrandiĝas, dum en pluraj eŭropaj landoj nur etaĵo montras al iu specifa egaligo.

Nur lasu nin definitivigi: Se Israelo ne estas demokratia pro mankanta simileco en edukado, tio des pli koncernas Francion kaj aliajn eŭropajn landojn.

Fonto: Artikolo de Amnon Rubinstein en Haaretz de la 25-a de novembro 2002.

Tradukita el la norvega: Bedre enn Europa på minoriteter

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe:
miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

Amiko de Israelo ne malamas palestinanojn

30 Oktobro 2010

En tiu ĉi blogo mi ĝis nun ĉefparte defendis la judan popolon kaj ĝian patrujon – Israelon. Kiel ĉiuj scias la judoj estas la plej persekutata popolo en la mondo. La celo de la fondado de Israelo en jaro 1948 estis krei sekuran havenon por la juda popolo – sekuran lokon kie la juda popolo estus povonta vivi en sekureco kaj trankvilo.

Dum la jarmiloj la juda popolo estis trafata de multe da malamo. Hodiaŭ tiu ĉi malamo ĉefparte ne estas celata al la juda popolo sed al ĝia hejmlando Israelo. La ĉefparto de la malamo venas el la najbaraj landoj de Israelo.

En la mondo troviĝas multaj konfliktoj kaj oni povus blogi pri multaj el tiuj. Malgraŭ tio mi blogas pri la konflikto inter Israelo kaj ties malamikoj. La kaŭzo estas ke tiu ĉi konflikto daŭre estas aktuala. Troviĝas konfliktoj pri kiuj oni bedaŭrinde tute ne raportas. Raportoj pri Israelo tamen aperas tre ofte en la amaskomunikiloj.

Samkiel la juda popolo dum la historio havis multajn malamikojn, ĝia hejmlando havas hodiaŭ multajn malamikojn. Tiel malamata lando bezonas amikojn. Mi estas amiko de Israelo kaj la juda popolo. Tio tamen ne signifas ke mi estus malamiko de la palestinanoj.

Miaopinie estas malfacile – se ne tute neeble – kompreni la palestinanojn se oni ne posedas bazan komprenon pri Israelo. La rajto de Israelo ekzisti estas multfoje pridubata. En tiu ĉi blogo mi defendas la rajton de Israelo ekzisti. Tio ne signifas ke mi aŭtomate subtenas ĉion kion Israelo faras. Tamen oni memoru ke Israelo estas tre minacata lando. Tion oni pripensu antaŭ ol oni juĝas pri la agadoj de Israelo. Ĉar la lando estas tiel minacata tiu ĉi lando ankaŭ havas la rajton sin defendi – samkiel ĉiuj aliaj landoj.

Samkiel troviĝis (troviĝas) multaj malveraĵoj pri la juda popolo dum la historio, troviĝas hodiaŭ tre multe da malveraĵoj pri Israelo. Bedaŭrinde tiaj malveraĵoj estas eĉ diskonigitaj fare de la amaskomunikiloj.

Oni atentu ke la malamo kontraŭ tiu ĉi eta lando estas tiel granda ke la malamikoj de Israelo diskonigas malveraĵojn pri la lando por devojigi estrojn en aliaj landoj. Tion la malamikoj de Israelo faras por favori siajn celojn.

Israelo estas plenrajta lando. Israelo havas la rajton ekzisti. Oni ne devas subteni ĉion kion Israelo faras, sed kiam oni kritikas Israelon oni faru tion surbaze de la samaj principoj laŭ kiuj oni kritikas aliajn landojn.

La palestinanoj kompreneble ankaŭ suferas kaj bezonas amikan traktadon. Ilia suferado tamen ne estas kaŭzita de la agadoj de Israelo. La malamikoj de Israelo klopodas prezenti la situacion kvazaŭ la suferado de la palestinanoj estus kaŭzita de Israelo. La afero tamen ne estas tiel simpla.

Samkiel la tre malamata juda popolo dum la historio bezonis amikojn, ĝia lando Israelo bezonas amikojn hodiaŭ. Estas grave atenti ke amikoj de Israelo ne malamas palestinanojn. Oni tamen ne favoras la paciĝon se oni estas amiko de la palestinanoj kaj samtempe pridubas la ekzistorajton de Israelo aŭ nur kulpigas Israelon pro la malbonaĵoj okazantaj en Mezoriento.

Por povi esti amiko de la palestinanoj estas grave posedi ian bazan komprenon pri Israelo. Tiel eblas ke oni samtempe, estante amiko de la palestinanoj, ne malamas Israelon kaj la judan popolon kaj samtempe ne fidas al la malveraĵoj pri Israelo kaj la juda popolo kaj ankaŭ ne diskonigas tiajn malveraĵojn. Oni devas povi esti amiko de la palestinanoj sen pridubi aŭ malami Israelon kaj la judan popolon.

Oni atentu ke Israelo estis fondita pro tio ke la juda popolo estis tiel altgrade persekutata dum la historio. Tial la ekzisto de juda ŝtato estas nepra necesaĵo. La radiko de la konflikto inter Israelo kaj ties malamikoj ne nur estas la ekzisto de Israelo, sed ke granda parto de la monda judaro ĉeestas en Mezoriento – la regiono en la mondo el kiu ili origine devenas. La araba kaj muzulmana mondo havas problemojn akcepti tion. Do la problemoj ne malaperus se Israelo kiel lando ĉesus ekzisti. Israelo ekzistas por ke la juda popolo havu sekuran havenon. La historio montris ke tio estas nepra necesaĵo. Do Israelo estas ŝirmilo por la judoj ne nur kontraŭ la malamo devenanta el la proksimo de la lando, sed ankaŭ kontraŭ la malamo devenanta el iu alia loko. Kompreneble estas tre malĝoje ke la judoj estis tiel persekutataj dum la historio kaj ke ili nun eĉ ne estas lasitaj vivi en paco kaj trankvilo en sia propra hejmlando.

Ni kune favoru la paciĝon inter Israelo kaj ties malamikoj. Ni kune malkaŝu la malveraĵojn kiuj bedaŭrinde troviĝas kaj estas diskonigitaj pri Israelo kaj la juda popolo. La situacio en Mezoriento ne estas facila, sed ni ne rezignu la esperon. Paco ĉiam eblas. La espero neniam estas perdita.

Bona komenco estas havigi bazan komprenon pri la afero: Israelo rajtas ekzisti. Israelo estas tre minacata kaj rajtas tial defendi sin laŭbezone. Oni ne devas subteni ĉion kion Israelo faras, sed kiam oni kritikas la landon oni kritiku surbaze de la samaj principoj laŭ kiuj oni kritikas aliajn landojn. Israelo multe faris por atingi pacon kun siaj malamikoj. Estas malĝuste kulpigi Israelon pro ĉiuj malbonaĵoj okazantaj en Mezoriento.

Ni favoru la paciĝon kaj tial ni ne fidu al la malveraĵoj kiuj estas dissemitaj pri Israelo kaj la juda popolo. Se oni fidas al tiaĵoj ni ja favoras la malamon kaj tiel malfavoras la paciĝon. Kompreneble estas tute pravigite esti amiko de la palestinanoj, defendi ilin kaj labori por pli bona estonteco al ili. Tamen mi tro ofte renkontis amikojn de la palestinanoj kiuj pli malpli pridubas Israelon kaj la judan popolon kaj eĉ diskonigas malveraĵojn pri Israelo kaj la judoj. Tia sinteno ne favoras la paciĝon sed malgrandigas la premison por paciĝo.

Kiel mi jam antaŭe skribis: oni devas povi esti amiko de la palestinanoj sen pridubi aŭ malami Israelon kaj la judan popolon. Tio validas ankaŭ male: oni devas povi esti amiko de Israelo sen pridubi aŭ malami la palestinanojn.

La situacio en Mezoriento ne estas facila. Tamen paciĝo inter Israelo kaj ties malamikoj tute eblas. Ni povas kune kontribui al la paciĝo per havigi bazan komprenon pri la afero kaj kontraŭlabori la malveraĵojn kaj la malamon. Tiel ni ĉiuj povas partopreni je la paciĝo!

Pacan kaj varman daŭrigon de la aŭtuno mi deziras al ĉiuj legantoj!

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe:
miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

Uzante malveron kiel veron

2 Oktobro 2010

Tiu ĉi teksto klarigas kiel la prezentado de okazaĵoj povas transformiĝi.

Ŝablono: okazaĵo > kion la judoj/Israelo faris > kiel la afero ofte estas prezentata

La judoj bezonas propran landon pro la persekutoj > La judoj aĉetas landpecojn en la regiono kie antikva Izraelo iam troviĝis > “La judoj ŝtelis la landon de la palestinanoj”, “Israelo okupadas Palestinon” (Neniam ekzistis sendependa ŝtato nomata Palestino.)

La najbaroj de Israelo atakas la landon > Palestinanoj fuĝas > “Israelo forpelis la palestinanojn kaj ŝtelis ilian landon” (Normale militoj kaŭzas rifuĝantojn.)

Teroremaj palestinanoj teroras kontraŭ Israelo > Israelo devas detrui bombfarejojn kiuj estas en ordinaraj hejmoj > “Israelo detruas palestinajn domojn”

Teroremaj palestinanoj teroras kontraŭ Israelo > Israelo devas enprizonigi ilin > “Israelo enprizonigas palestinanojn”

Teroremaj palestinanoj teroras kontraŭ Israelo > Israelo devas konstrui sekurecan barilon por protekti siajn civitanojn > “Israelo konstruis muregon”, “Israelo subpremas la palestinanojn”, “Israelo estas apartisma ŝtato”

Teroremuloj en la Gaza-strio pafas raketojn kaj grenadojn en Israelon > Israelo defendas sin kaj mortigas centojn da teroristoj > “Israelo amasbuĉas palestinanojn”, “Israelo estas tro perforta”

Troviĝas raketpafantaj teroremuloj en la Gaza-strio > Israelo starigas blokadon por ke la teroremuloj ne havigu armilojn, provizaĵoj kaj nutraĵoj estas enlasataj > “Israelo subpremas la palestinanojn”, “Israelo enprizonigas la gazaanojn en granda prizono”, “En la Gaza-strio estas homa katastrofo”, “For la blokado!” (Neniam paroloj kiel “for la teroristoj!”)

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe:
miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

Benny Morris korektas tiujn kiuj citas lin pri la milito 1947-49

5 Septembro 2010

Tradukita el la sveda: Benny Morris rättar dem som citerar honom om kriget 1947-49. La artikolo troviĝas ankaŭ en la angla.

Malamantoj de Israelo emas citi aŭ pli ofte misciti mian esploron por apogi siajn argumentojn. Lasu min proponi kelkajn korektojn.

La palestinaj araboj ne estis respondecaj ”en iu bizara maniero” (David Norris la 31-an de januaro The Irish Times) por tio kio trafis ilin en 1948. Ilia respondeco estis tre rekta kaj facila.

Malgraŭ la volo de la internacia komunumo – kiel estas esprimite en la rezolucio de UN numero 181 de la 29-a de novembro 1947 – la perfortaj atakoj komenciĝis kontraŭ la juda komunumo en Palestino en espero halti la kreiĝon de la juda ŝtato kaj eble ankaŭ ekstermi tiun ĉi komunumon. Sed ili malvenkis; kaj unu rezulto estis la translokiĝo de 700 000 el ili de siaj hejmoj.

Veras kiel Erskine Childers atentigis antaŭ longe ke neniuj arabaj radiostacioj admonis la arabojn fuĝi en granda kvanto; estis fakte pluraj arabaj radiostacioj kiuj admonis ilin resti. Sed, je regiona nivelo, en dekduoj da lokoj en Palestino, arabaj estroj konsilis aŭ admonis virinojn kaj infanojn, aŭ tutajn komunumojn – kiel en Ĥajfo en la fino de aprilo 1948 – esti evakuitaj. La juda urbestro de Ĥajfo Shabtai Levy petis al ili resti la 22-an de aprilo 1948, sed senrezulte.

La plejparto de la palestinaj “rifuĝintoj” fuĝis pro la milito mem – kaj atendante ke ili baldaŭ povus reveni sur la dorsoj de venkantaj arabaj invadantoj. Sed estas ankaŭ vere ke estis pluraj dekduoj da lokoj, inklude Lod kaj Ramlo, el kiuj arabaj komunumoj estis elpelitaj de judaj trupoj.

La translokiĝo de 700 000 araboj kiuj fariĝis “rifuĝintoj” – kaj mi metas la vorton inter citilojn ĉar du trionoj el ili estis formovitaj de unu parto de Palestino al alia kaj ne for de sia lando kio estas la kutima difino de rifuĝinto – ne estis “rasisma krimo” (David Landy la 24-an de januaro The Irish Times). Estis la rezulto de nacia konflikto kaj milito kun religiaj sekundaraj tonoj el muzulmana perspektivo, kiu estis fondita de la araboj mem.

Ne troviĝis iu cionista “plano” aŭ tutkovra baza principaro elpeli la araban loĝantaron aŭ iu “etna purigado”. La plano Dalet (Plano D) de la 10-a de marto 1948 (kiu estas malfermita kaj disponebla por ĉiuj legi en la arkivo de la israela armeo (IDF) kaj en pluraj publikaĵoj) estis la ĉefa plano de Haganah – la juda armea forto kiu fariĝis la israela armeo – por kontraŭagi la atenditan araban atakon al la estonta juda ŝtato. Tiel estas skribite klare esprimite kaj tiel estis. Kaj la invado el Egiptio, Jordanio, Sirio kaj Irako okazis kiel atendite la 15-an de majo.

Veras ke la Plano D donis al la regionaj komandantoj la rajton okupi kaj movi kaj elpeli kaj detrui la arabajn vilaĝojn laŭ kaj malantaŭ la frontlinio kaj la atenditaj invadplanoj de la arabaj armeoj. Veras ankaŭ ke meze de la milito en 1948 la israelaj estroj decidis halti la revenon de “rifuĝintoj” (la “rifuĝintoj” kiuj ĵus estis atakantaj judajn komunumojn) ĉar ili estis konsiderataj kiel potenciala kvina kolono kaj kiel minaco al la ekzisto de la juda ŝtato. Mi ne povas diri ke ilia timo aŭ logiko estis nepravigitaj.

La demonecigo de Israelo estas grandskale bazita sur mensogoj – samkiel la demonecigo de la judoj dum la lastaj 2000 jaroj estas bazita sur mensogoj. Troviĝas kunligo inter tiuj du aferoj.

Mi rekomendas ke Norris, Landy kaj iliaj samspeculoj legus kelkajn historilibrojn kaj konatiĝus kun faktoj kaj ne reutiligus eluzitan araban propagandon. Ili povus per tio lerni ke la “palestina milito” 1948 (la milito de sendependiĝo kiel la israelanoj nomas ĝin) komenciĝis en novembro 1947 kaj ne en majo 1948. Ĝis la 14-a de majo 1948 jam proksimume 2000 israelanoj estis mortintaj, el la 5800 mortintoj kiuj trafis Israelon dum la tuta milito (proksimume 1 % el la tuta juda loĝantaro en Palestino/Israelo, kiu estis proksimume 650 000).

Profesoro Benny Morris

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe:
miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

La demonecigo de Israelo

30 Aŭgusto 2010

Israelo estas ofte priskribita per la jenaj vortoj:

  • Israelo malobservas internaciajn leĝojn.
  • Israelo devus esti punita pro sia aĉa konduto.
  • Israelo estas reĝimo.
  • Israelo estas rasisma ŝtato.
  • Israelo estas apartisma ŝtato (apartheid).
  • Israelo estas nazia ŝtato.

Sekvas kelkaj pripensadoj pri tiuj ĉi priskriboj:

  • Oni fakte ne priskribas aliajn landojn per tiaj vortoj – nur Israelon. Tio estas malbonege, konsiderante ke Israelo estas la ununura demokratio en Mezoriento. Israelo tutsimple ne estas tia, kiel oni priskribas la landon per tiuj vortoj. Priskribi Israelon tiel fariĝas granda problemo en la traktado de la konfliktoj en Mezoriento, ĉar oni ne donas la ĝustan bildon de Israelo, sed malĝustan.
  • Israelo kompreneble ne estas perfekta lando – ĉar ne troviĝas tute perfektaj landoj, sed priskribi Israelon kiel “reĝimon” aŭ “rasisman landon” aŭ “nazian landon” estas ne nur troige kaj malĝuste, sed ankaŭ malicege kaj nemorale.
  • La priskribado de Israelo per tiaj vortoj dependas – verŝajne plejparte – de la judeco de Israelo. Samkiel oni malestime priskribis judojn dum la historio, oni hodiaŭ priskribas Israelon malestime. Tio estas moderna kontraŭjudisma fenomeno kondamninda.
  • La priskribado de Israelo per tiaj vortoj ne kreas bonan etoson. Bona etoso estas premiso por la paciĝo. Priskribi Israelon per tiaj vortoj kreas malbonan etoson kaj tio ne favoras la eblojn al paciĝo. Tia priskribado de Israelo instigas al malamo kaj netoleremo. Tio tute kaj plene kontraŭlaboras la paciĝon. Tia demonecigo de lando estas morale malĝuste.
  • Israelo ne agadas pli malbone ol aliaj okcidentaj landoj (ekz. Germanio aŭ Francio), sed klopodas agi kiel eble plej bone. Tial tia priskribado de Israelo ne baziĝas sur la vero, sed fontas el nescio aŭ eĉ el konscia malamo kaj netoleremo kontraŭ Israelo.
  • Kondamnendaj estas la malamikoj de Israelo kaj la agadoj de tiuj. Tio estas la terorado kaj minacado de Israelo fare de Irano, Hizbulaho kaj Hamaso. Ofte Israelo – la minacato kaj viktimo – estas pli kritikata kaj kondamnata ol la teruraj malamikoj de Israelo. Tiel ne povas esti! La malamikoj de Israelo estas tiuj kiuj devas esti akre kritikataj, kondamnataj kaj kontraŭlaborataj – ne Israelo kiu estas la viktimo!
  • Enkadre de la parollibereco oni kompreneble rajtas kritiki ankaŭ Israelon – kiel oni rajtas kritiki kiun ajn landon, sed se oni kritikas Israelon alimaniere ol oni kritikas aliajn landojn, ni vojerariĝas. Bedaŭrinde tiu ĉi fenomeno okazas pli ofte ol oni povus kredi. Oni ne povas postuli de Israelo aferojn kiujn oni ne postulas de aliaj landoj. Ni devas pritrakti Israelon surbaze de la samaj principoj laŭ kiuj ni pritraktas aliajn landojn.

Ne ĉiam kondamnu Israelon. Ne demonecigu Israelon. Anstataŭe kondamnu la malamikojn de Israelo kaj la agadon de tiuj. Tiel ni kreas ĝustajn premisojn por paciĝo. Paciĝon ni ĉiuj ja sopiras!

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe:
miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

La sekurecaj konsideroj de Israelo

26 Aŭgusto 2010

Parolante pri la konflikto inter Israelo kaj ties malamikoj oni devas konsideri la cirkonstancojn en kiuj Israelo estis kaj estas. La tuta konflikto devus esti unika. Neniu alia lando geografie tiel malgranda estis tiel multajn fojojn atakita de tiel multaj landoj. Israelo estis atakita en 1948, 1967 kaj 1973. Tiuj spertoj de Israelo postulis ke la lando devis fari aranĝojn rilatantajn al sekureco – samkiel ĉiu ajn alia lando farus estante en simila situacio.

La unua severa minaco kontraŭ Israelo okazis en 1948. Tuj post la sendependa deklarado Israelo estis atakita de siaj najbaraj landoj. Israelo venkis tiun ĉi militon. Du ĉefaj rezultoj de tiu ĉi milito estis ke Israelo konservis sian sendependon kaj ke proksimume 700 000 palestinaj araboj fuĝis.

Troviĝas tiuj kiuj opinias ke Israelo konscie forpelis la arabojn. Tamen la israela historiisto Benny Morris konkludis el siaj esploroj ke ne troviĝis ia ajn israela plano forpeli la araban loĝantaron. La opinioj pri Israelo varias kaj tial ankaŭ la opinioj pri la agadoj de Israelo varias. Oni tamen devas distingi inter opinioj kaj realaj historiaj faktoj. Kelkaj homoj opinias ke Israelo volis/volas pligrandiĝi kaj forpeli la araban loĝantaron aplikante kaŝitajn planojn. Kiel oni vidas tiujn aferojn dependas kompreneble de tio kiel oni vidas la judojn. Troviĝas kaj troviĝis tendencoj vidi la judojn kiel pli-malpli malicajn. Troviĝas kaj troviĝis ja ankaŭ klasikaj kontraŭjudismaj tendencoj laŭ kiuj la judoj havas malicajn kaŝitajn planojn, superregas la mondon ktp. Tia kontraŭjudisma pensmaniero povas ankaŭ transiĝi al kiel oni perceptas Israelon kiel landon kaj la agadojn de la judoj rilate al la estiĝo de Israelo kaj la defendaj operacioj de Israelo dum la historio de la lando. Ĉiuj homoj kompreneble rajtas posedi proprajn opiniojn ankaŭ pri tiuj ĉi aferoj, sed opinioj ke Israelo kaj la judoj estus iel malicaj, kaj tial estus uzantaj nemoralajn rimedojn, kiel ekz. kaŝitajn planojn, ne baziĝas sur realaĵoj. Ekzistas ankaŭ danĝero ke tiaj opinioj fariĝas kontraŭjudismaj, ĉar ili enhavas klasikajn kontraŭjudismajn prezentadojn.

Koncerne la palestinajn rifuĝintojn oni devas konsideri ke parto de la araboj dum longa tempo antaŭ la sendependiĝo de Israelo uzis perforton kontraŭ la juda komunumo en la kolonia mandato Palestino. Post la sendependiĝo de Israelo la najbaraj landoj atakis la landon. Oni devas konsideri ke tiu ĉi situacio – atakantaj arabaj najbarlandoj kaj batalema kaj ribelema araba loĝantaro kaj precipe la kombino de tiuj ĉi du aferoj – estis severega minaco kontraŭ la judoj en Palestino kaj ankaŭ kontraŭ la ekzisto de Israelo. Grava demando estas: kiajn rimedojn lando estas rajtigita fari en tiel severega situacio?

Konsiderende estas ankaŭ ke Israelo estas sufiĉe malgranda lando. Entute konsiderante ke la najbaraj landoj de Israelo ĉiuj samtempe atakis tiun ĉi sufiĉe malgrandan landon, kiu krome havis parte bataleman kaj ribeleman araban loĝantaron, devus esti memkompreneble ke Israelo ne havis aliajn alternativojn ol forpeli parton de la araba loĝantaro por garantii la estontan ekziston de juda komunumo en Palestino. Oni memoru ke Israelo ne forpelis la tutan araban loĝantaron, sed nur parton. Granda parto de la araba loĝantaro forlasis la teritorion pro la simpla kaŭzo ke estis milito, parto estis admonita de la arabaj estroj forlasi la teritorion kaj parto estis forpelita de la israela armeo.

Kiel mi jam diris: oni rajtas posedi proprajn opiniojn ankaŭ pri tiuj ĉi aferoj. La kaŭzo de la israela forpelo de parto de la araba loĝantaro estis tamen la sekureco. Opinioj ke la judoj celis atingi tion per nemoralaj rimedoj, kiel ekz. “kaŝitaj planoj”, ne baziĝas sur realaĵoj. Devus esti memkompreneble ke la judoj estis fervoraj ekhavi propran landon konsiderante la subpremadon, perforton, persekutadon, mistraktadon kaj eĉ amasbuĉadon kiujn la juda popolo devis fronti dum la historio. Ĉar kaj judoj kaj araboj havas rajtojn al tiu ĉi teritorio, ili devas vivi tie kune. Kiel ili tion devus fari estas afero pri kiu ambaŭ popoloj kune devas interkonsenti. Ni ankoraŭ – post pli ol 60 jaroj – estas sur tiu vojo.

La sekva fojo kiam Israelo estis severe minacata estis en jaro 1967. Tiam la najbaraj landoj de Israelo denove atakis la landon. Israelo transvivis ankaŭ tiun ĉi militon, kaj la defendado sukcesis tiel bone ke “novaj” teritorioj estis ekregitaj de Israelo. Ankaŭ tio estas objekto de viglaj debatoj kaj diskutoj, kaj precipe la motivo de la israela ekregado de tiuj “novaj” teritorioj estas grandskale pridiskutata kaj pridebatata. Ankaŭ rilate al tio troviĝas homoj kiuj pensas ke Israelo deziris pligrandiĝi kaj forpeli la araban loĝantaron per nemoralaj rimedoj kaj kaŝitaj planoj. La ĉefa kialo de la ekregado de tiuj ĉi teritorioj estis tamen denove la afero de sekureco. Oni ankaŭ konsideru ke Israelo ekhavis la regadon de tiuj teritorioj en defenda milito, ne en milito kiun ili mem lanĉis.

Sekvas anglalingva filmeto pri la sekurecaj konsideroj de Israelo. La filmeto estas spektinda kvankam oni ne komprenas la anglan, ĉar la grafiko donas bonan kaj klaran bildon pri la afero. Jen la filmeto kaj resumo en esperanto pri la aferoj prezentataj en la filmeto:

  • Ĉiu nacio havas rajtojn al sindefendo kaj al sekuraj landlimoj.
  • La distanco inter la Jordana Valo kaj la Mediteraneo estas nur 44 mejloj (70 km).
  • Israelo havas rajtojn al sekuraj landlimoj laŭ la rezolucio 242.
  • La Jordana Valo estas natura barilo inter Israelo kaj la najbaroj de Israelo. Por ke Israelo povus defendi sin, la lando devas regi la Jordanan Valon.
  • Israelo devas regi la montokreston, ĉar el la montokresto eblas por la malamiko pafi raketojn sur gravajn celojn ene de Israelo en okazaĵo de milito.
  • Se Israelo estus devigita retiriĝi al la armisticaj limoj de 1949 la distanco inter la limo kaj la Mediteraneo estus nur 9 mejloj (15 km), kiu estus neebla defendi. Tial Israelo devas regi la montokreston kaj senarmean palestinan ŝtaton.
  • La larĝaj landlimoj de Israelo ebligas ke militaviadiloj povas superflugi la landon dum nur kvar minutoj.
  • En malpli ol du minutoj malamika aviadilo povus penetri la aerspacon super la Jordana Valo kaj atingi Jerusalemon. Tial Israelo devas regi la aerspacon super Cisjordanio.
  • Por ke Israelo povus defendi sin, la lando devas regi la ĉefvojojn.

Estas gravege memori ke Israelo deziras kaj aspiras pacon. Aranĝoj faritaj de Israelo pro sekurecaj kialoj estas ofte miskomprenataj kaj per tio homoj kulpigas Israelon pri deziro pligrandiĝi kaj fari “etnan purigadon”. La agadoj de Israelo dum la historio tamen montras la malon. Israelo forlasis la Sinajan Duoninsulon kaj paciĝis kun Egiptio. Israelo ankaŭ forlasis la Gaza-strion kaj la sudan Libanon kaj paciĝis kun Jordanio. Tio tute kaj plene kontraŭdiras la asertojn kiujn oni kelkfoje aŭdas ke Israelo volus pligrandiĝi kaj forpeli la arabojn. Tio kontraŭe montras ke Israelo vere aspiras kaj deziras pacon.

La lasta teritorio por kiu ne troviĝas iu fina interkonsento estas Cisjordanio. Israelo ne povas lasi tiun ĉi teritorion kiam ajn kaj kiel ajn, ĉar la situacio en la regiono estas tiel nesekura. Irano minacas per sia nuklea programo kaj la irana prezidento elbuŝigis kelkfoje ke Israelo devus esti forviŝita el la mapo. Hizbulaho havas 30 000 – 40 000 raketojn en suda Libano kaj Hamaso minacas en la sudo. Israelo povas malstriktigi la regadon de Cisjordanio kaj la Gaza-strio nur kiam la sekureca situacio estas tia ke tio eblas. Dume Israelo devas regi tiujn teritoriojn. Tiuj aferoj estas konsiderendaj kiam oni parolas pri la konflikto inter Israelo kaj ties malamikoj. Ni devas havi la faktojn kaj ne distordi la informojn por kulpigi Israelon pri kaŝitaj planoj kaj aliaj malicaĵoj.

La sekureca situacio de tiu ĉi regiono estis streĉita ekde la naskiĝo de Israelo. La milithistorio de tiu ĉi regiono estas unika. Tiaĵo neniam okazis en alia regiono en la mondo, sed se tiaĵo estus okazinta, tiu koncerna lando tutcerte estus agadinta en sama maniero kiel Israelo estas agadinta.

La judoj estas la plej persekutata kaj mistraktata popolo en nia mondo kaj Israelo estas la plej kritikata, pridubata kaj minacata lando en la mondo. Tiuj du aferoj estas ligitaj al unu la alia. Ni nepre devas kompreni tiujn ĉi cirkonstancojn antaŭ ol eldiri aferojn pri tiu ĉi konflikto. Israelo ne estas aganta pro iuj malicaj kialoj – la lando estas aganta pro sekurecaj kialoj. Tio estu la fundamenta elirpunkto en ĉia rezonado pri tiu ĉi konflikto. Aliokaze ni vojerariĝas kaj tio estus malbonege.

Nia deziro ja estas la paciĝo de tiu ĉi regiono kaj tial oni devas vidi la sincerajn dezirojn kaj aspirojn de la juda ŝtato atingi pacon. Tial oni ankaŭ devas cedi ĉiun pensadon ke Israelo kaj la judoj farus malicaĵojn. Tian pensmanieron oni povus konsideri kiel kontraŭjudisman, ĉar oni ne pensas tiel pri aliaj popoloj aŭ landoj.

La juda ŝtato ne faras malicaĵojn – la juda ŝtato batalas por sia ekzisto. Kiel rezulto de tio la lando devis forpeli parton de sia araba loĝantaro, ĉar ĝi estis ribelema kaj batalema. Kaj ankaŭ kiel rezulto de tio la lando devas daŭre regi la Gaza-strion kaj Cisjordanion – kaj faros tion ĝis la tago de paciĝo. Dume ni ne kulpigu Israelon pri kaŝitaj planoj aŭ aliaj malicaj aferoj, sed favoru la paciĝon per kontraŭbatalado de la mensogoj kaj malveraĵoj kiuj troviĝas pri tiu ĉi ununura juda ŝtato. Tiel la tago de paciĝo eble povas veni pli frue.

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe:
miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

Ĉu manko de akvo kaj konstrumaterialoj en la Gaza-strio?

19 Aŭgusto 2010

Vi tutcerte iam aŭdis ke en la Gaza-strio ne troviĝas pura akvo (ĉar la israelanoj konsumas ĉion) kaj ke Israelo ne permesas konstrumaterialojn esti enportataj en la Gaza-strion.

Bonvolu spekti la sekvan filmeton. Temas pri akvoparko kiu malfermiĝis en la Gaza-strio en junio. En la amaskomunikiloj estas dirite ke en la Gaza-strio ne troviĝas pura akvo kaj ke ankaŭ ne troviĝas konstrumaterialoj. Tio kompreneble ne veras. Troviĝas kaj pura akvo (sufiĉe por ĉiuj) kaj ankaŭ konstrumaterialoj. Aŭ kion vi mem vidas en tiu ĉi filmeto?

Fine eta sugesto: la amaskomunikiloj ne rakontas al vi ĉion! Ankaŭ la loĝantaro en la Gaza-strio havas puran akvon! Kaj eĉ propran akvoparkon!

Oni ne volas raporti pri bonaj aferoj rilate la Gaza-strion, ĉar oni volas ŝajnigi ke Israelo fitraktas la palestinanojn. Sed tio ne veras!

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe:
miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.

Israelo kaj la akuzo pri apartismo (apartheid)

2 Aŭgusto 2010

Kelkfoje oni klopodas stampi Israelon kiel apartisman ŝtaton (apartheid). Estas senmorale kaj malice prezenti Israelon kiel apartisman ŝtaton. Tamen tio estas tre populare en universitatoj en la okcidentaj landoj.

La apartismo estis totalisma administra sistemo – simila al multaj nuntempaj registaroj de la arabaj landoj – per kiu la blankuloj submetis la nigrulojn. Sub tio estis ideologio kaj trudpenso pri rasa supereco. La pli superaj blankuloj ne povis esti kun la nigruloj, kiujn ili konsideris de pli malalta rango, aŭ eĉ sidi sur la sama benko kun ili. La edukado de la nigruloj estis ankaŭ pli simpla, ĉar oni konsideris ilin malpli inteligentaj ol la blankuloj. La vilaĝoj kaj urboj estis blankaj dumnokte, ĉar oni ĉiujn ”nigrajn” – tiel oni nomis ilin – formovis por la nokto al la barakaj vilaĝoj, kiuj funkciis kiel getoj por la malmultekosta laboristaro de la lando. La nigruloj ne estis rajtigitaj voĉdoni, posedi nomoveblajn posedaĵojn aŭ eĉ moviĝi libere en sia propra lando. La ŝtato utiligis diversajn ilojn, kiel policistaron, armeon kaj juĝistaron por dispartigi la loĝantargrupojn senindulge kaj plene de unu la alia. Temis pri arjeco en nova formo.

Io ekvivalenta tute ne troviĝas en la konflikto inter la palestinanoj kaj Israelo. Ene de la israela ŝtato la araboj kaj la judoj havas komunajn grandmagazenojn, benkojn, hospitalojn, teatrojn kaj multfoje ankaŭ loĝejojn. Ne troviĝas plisimpligitaj arabaj versioj de la edukadplanoj de la lernejoj kaj ĉiuj havas rajton voĉdoni. En la israela Kneset troviĝas arabaj deputitoj, kaj judoj, araboj kaj palestinanoj laboras ofte kune en la konstrulaborlokoj, kompanioj, hoteloj kaj aliloke.

La plej grava fakto estas, ke Israelo estas demokratio. Kvankam ĝi ne estas perfekta, ĝi havas demokratiajn instituciojn kaj ĝi neniuokaze estas regata de totalisma malplimulto. En la disputataj teritorioj proksimume 98 % de la palestinaj araboj vivas nun sub la propra palestina registaro, kie ili havas rajton voĉdoni kaj ŝanĝi sian estron – almenaŭ principe. Veras ke Israelo ekstarigis sekurecajn aranĝojn, kiuj limigas la moviĝon de homoj, sed ili estas necesa kaj pravigita sindefendado kontraŭ la perforto celata la landon, ne rasa subpremado.

La efektiva karaktero de tiu ĉi konflikto ne estas ligita al politiko aŭ raso, sed al tio ke la malamikoj de Israelo ne akceptas ian ajn judan ĉeeston en la Mezoriento. Tute ne temas pri apartismo. La israela ŝtato estas demokratio, kiu estas respondeca pri siaj civitanoj kaj tiel montris volon fari dolorajn cedojn por certigi pacon kun siaj najbaroj en la estonteco. En ĉiuj okazoj ĝi sole pagis altpreze cedante landpartojn, el kiuj poste oni faris pliajn teroratakojn kontraŭ ĝi. La mondo tion vidis tra la internaciaj amaskomunikiloj, sed tio neniam sufiĉis.

Dum la jaroj kaj eĉ kiel respondo al la malavaraj palpadoj de paciĝo dum la interkonsento de Oslo, la palestinanoj elektis la perforton. Ondoj de kamikazaj bombistoj unu post la alia atakis Israelon el Cisjordanio, ĉar la limo estis facila transpasi. Oni murdis virojn, virinojn kaj infanojn en busoj, manĝejoj, hoteloj kaj grandmagazenoj.

Por defendi sin kontraŭ tiuj murdurĝaj enfiltriĝantoj Israelo konstruis sekurecan barilon, kiu en certaj pli senprotektaj loĝataj regionoj estas muro. Ĝi ne estis konstruata por izoli aŭ subpremi homojn, sed por protekti la proprajn civitanojn de Israelo. En tio la sekureca barilo estas funkcianta bone, kvankam la israeloj konfesas ke ĝia ekzisto estas bedaŭrinda. Kion kiu ajn alia sinrespektanta demokratia lando farus? Tamen la insultantoj de Israelo nomas ĝin volonte moke “muro de apartismo”.

Tutcerte la palestinanoj suferis, sed estas absurde kulpigi nur kaj sole Israelon. La sensukcesa kaj koruptita estraro de la palestinanoj, la perditaj okazoj kaj volo subteni perforton kaj terorismon estas ankaŭ esencaj kaŭzoj de ilia suferado. Israelo ne estas apartisma ŝtato. Ĝi estas demokratia lando, kiun oni daŭre minacas pri pereigo kaj kiu klopodas trovi ekvilibron inter du bezonoj: efektivigi konstantan pacon kun siaj najbaroj kaj certigi sian sekurecon. La spertoj de Israelo instruis, ke sekureco kaj ekzisto estas la plej grava afero. La akuzo pri apartismo denove estas blufo en la milito kontraŭ Israelo.

Resuma traduko el la finna: Israel ja apartheidsyytös

Tiu ĉi afiŝo estas publikigita en tri lokoj samtempe:
miajpripensadoj.wordpress.com, Esperanto.com kaj Ipernity.
Listo de ĉiuj artikoloj.